Ontvang nieuwsbrief:  12319 leden Zet de zoekwekker - Bookmark dit  - Contact - Wie?

100% WEB 1.0
HOOFDMENU
DATABASES:
Personenzoeker
Documentzoeker
Domeindossier
Google Tools
Linkhopper
Begluur zoekenden
NIEUWS:
Nieuws Voelspriet
Nieuws uit USA
Tijdschriftennieuws
Eerder nieuws

ZOEKTIPS:
Google Geheimen

Helpdesk zoeken
De beste zoektips
Mens en Machine

Op de zoeksofa
Waarom zoek ik?
Waarmee zoek ik?
Vriend(in) Voelspriet
Gratis nieuwsbrief
Zoekwekker
Zoeklinks
Zoekgemeenschap
LINKS:
Naakte zoekers
Geheime zoeklinks
NASLAG:
Zoekboeken
Zoekmachines
Dossier Google
Dossier AltaVista
Zoekaudio & Video
Verborgen Web
Cursussen
Onderzoeken
Zoekgeschiedenis
Terug in de tijd

Google Top 100
ZOEKVARIA:
Google Fotoalbum
Geloofwaardigheid

WEBWINKEL

Wantrouw de zoekmachine

Door Jan Benjamin
 

De commercie bedreigt de zoekmachines op internet. Onmisbare webwijzers als Google, AltaVista en Alltheweb zijn lang niet altijd objectief. Jan Benjamin, redacteur van NRC Handelsblad, in gesprek met Henk van Ess, webmaster van Voelspriet.nl

28 november 2002 Internetgebruikers in China hebben het niet gemakkelijk. Nieuws lezen gaat moeizaam, zoeken op internet is lastig. Zoekmachine AltaVista is onbereikbaar en de toegang tot Google, de populairste zoekrobot van dit moment, was ook geblokkeerd.

Sinds twee weken kunnen Chinese surfers weliswaar weer zoeken met Google, maar onlangs stuitten zij op een nieuw obstakel. Wie in China met Google zoekt naar politiek gevoelige onderwerpen loopt het risico plotseling van internet te worden gegooid. Als een gebruiker een beladen trefwoord intoetst - bijvoorbeeld de naam van de Chinese president - wordt de verbinding met het web enkele minuten verbroken. Dat meldde het Amerikaanse Berkman Center dat zich bezighoudt met 'cyberlaw'.

Het Chinese voorbeeld is niet meteen een reden om alle vertrouwen te verliezen in zoekmachines, maar het geeft wel aan hoe zij kunnen worden gemanipuleerd. De grootste dreiging komt echter niet van censuur minnende machthebbers, maar van de commercie. Veel zoekmachines tonen niet meer uitsluitend de beste resultaten, maar ook een lijstje gesponsorde links. Adverteerders kopen de bovenste plekken in de resultatenlijst. Wie bij AltaVista zoekt naar 'verzekeringen' krijgt als eerste zoekresultaat een betaalde link naar een verzekeringsbedrijf. Er staat weliswaar 'sponsored matches', maar veel gebruikers zal dat niet opvallen.

„Zoekmachines zetten op deze manier hun betrouwbaarheid op het spel", vindt zoekspecialist Henk van Ess. Naast zijn werk als journalist beheert Van Ess Voelspriet.nl, een website over zoeken op internet. Hij waarschuwt dat internetgebruikers zoekrobots niet blind moeten geloven. „Mensen hebben torenhoge verwachtingen van zoekmachines, maar die vallen vaak tegen. Ik verbaas me hoeveel vertrouwen mensen hebben in zoekmachines die zo weinig kennis hebben. De intelligentie moet echt van de gebruikers zelf komen."

Tips

Van Ess geeft op Voelspriet.nl ook tips hoe internetgebruikers beter kunnen zoeken (zie kader). Die tips zijn nuttig, want vaak vinden mensen niet wat ze zoeken. „Dat komt in de eerste plaats omdat men niet goed zoekt", zegt Van Ess. „Driekwart van de internetters zoekt met slechts één woord. Zij tikken een term in en denken dan dat het apparaat hun gedachten raadt." Een simpele wijziging van de zoekopdracht levert al snel een beter resultaat.

Een tweede reden waarom mensen niet vinden wat ze zoeken is dat zoekmachines slechts een klein deel van het web indexeren. Van Ess: „Volgens een ruwe schatting verwijzen de tien populairste zoekmachines samen naar ongeveer tien procent van internet." Zoek bij Google eens naar 'huis in centrum van Alkmaar'. De bovenste zoekresultaten zijn een homepage over het dorp Heiloo, een pagina van Amnesty International en nieuws over voetbalclub AZ. Geen woningen die te koop staan in Alkmaar-Centrum. Dergelijke informatie staat niet direct op internet; de pagina's worden dynamisch opgebouwd vanuit databases - in dit geval het huizenbestand van Funda.nl, de website van de Nederlandse Vereniging van Makelaars NVM.

Schijnzekerheid

„Zoekmachines bieden bovendien een schijnzekerheid", zegt Van Ess. Een zoekrobot graast eens in een bepaalde periode (een deel van) internet af op zoek naar nieuwe pagina's. Het programma bekijkt sommige websites één keer per dag, ander pagina's slechts één keer per maand.
Van Ess: „Zoekmachines verwijzen naar dingen die helemaal niet meer hoeven te bestaan. Vergelijk het met het licht van een ster die al uitgedoofd is." Tegen betaling komen sommige zoekmachines vaker langs op een website. Van Ess vindt dat een slechte zaak. „Sites die betalen hoeven helemaal geen betere inhoud te hebben."

Zoekmachines laten zich ook betalen voor het vermelden van links. Waar AltaVista met 'sponsored matches' werkt, pakt het relatief onbekende Overture.com het schaamtelozer aan. De zoekmachine toont bij elk resultaat een bedrag. Wie zoekt op 'insurance', verzekeringen, ziet dat een Amerikaans verzekeringsbedrijf iedere keer als een bezoeker klikt op de link naar dat bedrijf een bedrag van 3,99 dollar betaalt aan Overture. Ook gebruikers van Kazaa, het programma om muziek te zoeken, ontkomen niet aan commerciële manipulatie.

Misleiding

Nog een reden van frustratie voor zoekende internetters is dat zoekmachines worden misleid. Een bekende truc is het opnemen van populaire, vaak seksueel getinte, termen in de onzichtbare omschrijving van een webpagina (metatags). Maar veel zoekmachines trappen daar niet meer in.

Kwalijker noemt Van Ess het bestaan van 'linkboerderijen'. „Dat zijn bedrijven met computers die niets anders doen dan internetpagina's maken met links naar een site. Google denkt nu dat dat een goede site is, er wordt namelijk veel naar verwezen..." Volgens Van Ess doet ook de Scientology Church iets dergelijks.

Henk van Ess voorspelt een tweedeling. Enerzijds blijven gratis zoekmachines vervuilde zoekresultaten aanbieden. Anderzijds komen er steeds meer zoeksites waarvoor moet worden betaald. „Maar dan krijg je wel schone en betrouwbare resultaten." Voorbeelden zijn het krantenarchief LexisNexis en het Nederlandse initiatief TriasPolitica.org. Bij Trias Politica kunnen gebruikers binnenkort contextueel zoeken naar overheidsinformatie. Zij voeren een volledige tekst in, in plaats van een paar termen; dat zou betere resultaten opleveren. Contextueel zoeken is een van de geavanceerde vormen van zoeken die op dit moment worden ontwikkeld, aldus Van Ess. AltaVista biedt sinds kort een technologie genaamd Prisma, waarmee kan worden gezocht op soort en functie van de zoekterm

Dit artikel is met toestemming van  de auteur herplaatst.  Het verscheen in de internetspecial van NRC Handelsblad van zaterdag 28 september.

 


KENT U ONZE NIEUWSBRIEF?

JA ik meld me aan voor de
nieuwsbrief met daarin zoeknieuws, zoektips en zoekvragen met antwoorden.