Ontvang nieuwsbrief:  12319 leden Zet de zoekwekker - Bookmark dit  - Contact - Wie?
 
Spartaanse
weblog
 Global Investigative Journalism Conference 2003

Kopenhagen

In Kopenhagen woon
de ik de tweede wereldconferentie van onderzoeksjournalisten bij. Mijn missie voor de Vereniging van Onderzoeksjournalisten VVOJ:  breng in kaart hoe het met internet research is gesteld in Denemarken. 

Deze spontaan opgerichte weblog met Spartaans uiterlijk werd op onregelmatige tijden ververst. Het was voor mij tevens een experiment met techniek (draadloos internet, fotograferen via mijn telefoon, een SE P800 en een speciale webversie voor PDA's)

5 mei 2003
Met de bus

13:39 uur  Met de bus naar Arhus voor een bezoek aan Dicar, mede-organisator van het congres.

4 mei 2003
Het diner in Tivoli

2:39 uur
And the winner is ....? De derde wereldconferentie voor onderzoeksjournalisten wordt over twee jaar door de VVOJ georganiseerd. De zaal mocht kiezen : wordt het Amsterdam of Brussel? Amsterdam kreeg het meeste applaus van vooral Europese en Amerikaanse journalisten.  We vierden tot ver na middernacht in Tivoli de toewijzing.


3 mei 2003

14:44 uur Hopeloze cursus kaartenmaken: de instructies zijn in het Engels de programmatuur in het Deens. Chaotische docenten. Overigens is het kaartenprogramma heel aardig. Map 7.0 bevat namelijk veel Nederlandse kaarten. Neem een Excel-bestand met Nederlandse statistieken over bijvoorbeeld misdaad, onveilige plekken etc, stop het in het programma en genereer automatisch een kaart. Heel Spartaans allemaal, maar het werkt.

12:56 uur
Eindelijk krijg ik eens helder uitgelegd hoe je statistisch verantwoorde conclusies kunt trekken uit een grote hoeveelheid cijfers. Een politiek adviseur van een socialistische partij in Denemarken toont overtuigend aan waarom bepaalde stukken in kranten onzin zijn, bijvoorbeeld 'Mannen boven de 40 beter in sex' . Het onderzoek toont aan dat bij 185 mannen tussen de 30 en 59 jaar ruim 15% boven de 46 jaar problemen heeft met erecties en 22% onder de 46 jaar.  Dit onderzoek van Lorraine Boul haalde niet alleen Deense kranten, maar ook de BBC:

http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/1875224.stm

Met een paar simpele formules wordt het verhaal volledig onderuit gehaald. Er is statistisch geen significant verschil tussen mensen van boven of onder de 40.

Kenneth Thue Nielsen, de docent statistiek, is trouwens net vier dagen geleden in Nederland geweest om vier Nederlandse politici uit te leggen wanneer en waarom polls (on)betrouwbaar zijn. Nielsen: ,,Jan Marijnesen (SP, hve) vond het prachtig''.

11:14 uur
Met andere researchers uit Europa interessante afspraken gemaakt over internet research en computer assisted research.

0:44 
Gezellig avondje stappen. Mailbox geleegd. De Belgische collega Bartel Volckaert schrijft:


Hallo Henk! Zalig idee. Proef ik vanuit Brussel toch wat Deense dialogen.

Terzijde: sinds kort plaatste ik ook een log on line waarin ik CAR-tips verzamel.

http://www.journalinks.be/gespot/index.htm


16:07 uur
Op www.worldbank.org/data staat volgens Steele een schat aan gegevens.

16:00 uur  Steele verwijst naar

http://www.statcan.ca/english/reference/international.htm

Daar staan allerlei bronnen naar economische cijfers. Zijn spraakmakende serie over de achteruitgang van de middenklasse in de VS tijdens de economische boom is grotendeels gebaseerd op openbare cijfers, afkomstig van het Amerikaanse centraal bureau voor statistiek.

15:57 uur
Nog even over de belastinggegegevens van Braziliaanse politici. James B. Steele van Time haakt in op een vraag die ik stelde aan Rodrigues: "Op welke manier heb je de oude wet gevonden? Was het stom geluk? Of volgde je een bepaald spoor?". Rodrigues antwoordde dat het vooral een kwestie van volhouden was. Steele hierover: ,,Verbazingwekkend, niet? Dit soort bronnen liggen zomaar voor het oprapen. Dat gebeurt veel vaker. Journalisten kijken vaak over deze bronnen heen omdat ze maar al te vaak naar macro-economische cijfers kijken.''

15:24 uur
Rodrigues vertelt dat hij kan zoeken op het aantal vliegtuigen of boerderijen dat een Braziliaanse politicus heeft:
 

15:17 uur De belastinggevens van zesduizend politici, die zijn natuurlijk geheim. Maar de Braziliaanse journalist Rodrigues vond een oude wet waarmee de inkomensgegevens van verkiesbare politici in 27 staten opvraagbaar zijn. Geen journalist wist dat dit kon. De staten gaven de informatie alleen op papier. Rodrigues maakte er een database van, te vinden op:

www.controlepublico.com.br

De tienduizenden gegevens werden handmatig ingetikt door steeds twee mensen. Daarna werden beide datasets met elkaar vergeleken. Een derde persoon controleerde de fouten.

Het is een goudmijn van informatie. In Brazilie moeten alle burgers niet alleen opgeven wat ze verdienen, maar ook moeten ze elk jaar een lijst toevoegen van al hun bezittingen. Deze fiscale gegevens zijn op zich geheim. Maar ze komen boven water als er verkiezingen zijn. Een oude wet regelt dat alle kandidaten hun fiscale achtergrond moeten geven. En die gegevens zijn openbaar toegankelijk op grond van de kieswet.

15:11 uur  Ik zit nu bij:

The poor and the rich: How to examine the split in local and global economies? How to find and publish income tax for thousands of politicians?
 

14:34 uur Een Ghanese journalist vraagt hoe je de betrouwbaarheid van informatie kunt controleren. Noemi Ramirez maakt vooral gebruik van onafhankelijke bronnen en websites die ze kent. Mark zegt dat hij bronnen steevast een e-mail stuurt en de maker(s) van de website altijd valideert via www.whois.net


14:17 uur
Een reactie van Erwin Boogert:

erg leuk initiatief van je, een weblog bij te houden vanuit kopenhagen.
ik het er op mijn logje een postje aan gewijd: http://weblog.r-win.com/
en hoop de komende dagen nog een keer of wat naar je te kunnen verwijzen.

14:14 uur Noemi Ramirez vertelt over een grote witwaszaak in Itali met uitlopers in Columbia en Spanje, maar verklapt geen bronnen en methodes. Bij het onderzoek zijn vooral betaalde bronnen gebruikt, zoals de Spaanse Kamer van Koophandel die overigens wel openbaar toegankelijk zijn voor buitenlandse media:

http://www.camaramadrid.es/bbdd/bbdd_1.htm

Ze werkte nauw samen met een Spaanse krant. De verhalen werden tegelijkertijd gepubliceerd

14:00 uur Hunter laat zien hoe hij in Google mailinglijsten opspoort. Het is heel simpel: tik het onderwerp in, gevolgd door mailing list. Zo zocht hij ouders met te vroeg geboren kinderen met:

preemie mailing list


13:55 uur 
Peter Verweij van de school voor journalistiek in Utrecht, ook aanwezig in Kopenha
gen, stuurt vanaf zijn Palm een berichtje.

leuk henk, wordt dit de nieuwe journalistiek? weblog,live en mobiel...


13:45 uur 
Mark is in zijn tweede case op zoek naar vervalsers van kunst in Cuba. Lees het artikel op http://www.mamfa.com/articles/cubanfakes Bij dit voorbeeld is internet nauwelijks gebruikt.

13:36 uur Mark Hunter, een Amerikaan in Frankrijk (al 22 jaar), heeft het vooral over de strategie van zoeken. Wie zoek je? Waarom zoek je? Wil je hun wereld binnentreden? Zo ja, hoe doe je dat? Hij speelt een case na. Zijn opdracht was: kom via internet aan een vals paspoort. Hij tikt "fake id" in:

http://groups.google.com/groups?hl=nl&lr=&ie=ISO-8859-1&q=fakeID&btnG=Google+zoeken

Op alt.2500.fakeid leest hij over mensen die een vals paspoort weten te fabriceren. Hij was verbijsterd. Hij kreeg informatie van fabrikanten van paspoortdrukkerijen en allerlei directe aanbiedingen voor de vervaardiging van een eigen, verzonnen paspoort. Tot werkelijke aankoop ging hij niet over.

13:35 uur
Op www.labourstart.org staat interessante, wereldwijde informatie over arbeiders. Nog niet gecheckt. Op www.freeedgar.com staat beursinformatie, ook van Nederlandse bedrijven die in de VS genoteerd staan.

13:30 uur Op www.gksoft.com/govt/en/world.html staat een lijst van allerlei overheidsofficials. Bekend is www.infobel.com /teldir voor 'reversed searching' - dus ook zoeken op adres is mogelijk. Tot mijn verbazing meldt ze de MESA server als prima e-mailzoeker, terwijl er al een veel beter bron is op http://www.inventio.nl/metanamesearch , overigens een Nederlands initiatief.

13:21 uur
Sofia Basso noemt www.idealist.org als een prima bron. Hierin staan 150 landen met daarin alle overheidsinstituten. Ik kende deze bron nog niet. Een overzicht van researchers staat op http://bolles.ire.org/dij.

13:20 uur Technisch geneuzel aan de beamer. We wachten al vijf minuten.

13.12 uur
Later, wellicht pas zondag, een interview met Irina Petrashova, de journaliste uit Kazachstan.  Vanaf nu log ik weer een uurtje live over tr
acking people across borders: hoe vind je informatie over personen op het web en in databases. Aan het woord komen:

10.10 uur Tommy Kaas, een Deense researcher, geeft al vijf jaar les aan het Dicar. Dat is het Deense instituut voor computer assisted research. De cursussen zijn gratis voor de media en worden gesubsidieerd door de Europese Gemeenschap. Misschien een ideetje voor Nederland? Ik zal na afloop Kaas aanschieten.

10.00 uur Katerina Spasovska merkt dat maar weinig collega's op de Balkan internet goed gebruiken, maar in Bulgarije en Bosni gaat het beter langzaam maar zeker beter. In Macedoni, haar geboorteland, geeft ze cursussen in internet research en computer assisted research. Al na vijf minuten is ze klaar met haar bijdrage.

9.30 uur Dick van Eijk (NRC) vindt opiniepeilingen bij verkiezingen maar zo-zo. Vaak worden de verkeerde vragen gesteld of zijn de vragen niet actueel. Ook ontberen bij polls persoonlijke details van de (vaak zwevende) kiezer. Bovenal weten we niet hoe mensen echt denken, zegt Van Eijk. Het beste uit twee werelden: combineer 600 'veld-interviews' met gegevens van het CBS. Die aanpak leidde tot een 'mental map' van zwevende kiezers zoals nog nooit eerder was vertoond. Van Eijk gebruikte Microsoft Access, een databaseprogramma, voor het leggen van (dwars)verbanden, maar schakelde later over op Excel. Lees zijn bijdrage

9.25 uur Internet, Excel en Access. Dat zijn de drie belangrijkste gereedschappen voor een CAR-journalist. In opkomst is software voor het bepalen van sociale netwerken en cartografische gereedschappen. 

9.00 uur  Vanaf nu schrijf ik af en toe live mee. Klik op F5 om deze pagina te verversen.

'We zijn allemaal nerds now' begint de goed bezochte bijeenkomst over computer assisted research. Aan tafel zitten:

Brant laat voorbeelden zien van geslaagde research met behulp van de computer, ook bij regionale kranten. De Philadelphia Inquirer legde een verband tussen het aantal verkeersongelukken (hoog) de ligging van bars (veel) en de plek waar de politie controleert (op de verkeerde plek). Bekijk het  uitgebreide overzicht van nieuws dat tot stand kwam dankzij internet en databases:

http://www.ire.org/extraextra/car.html

Jammer dat Brant Houston maar zo kort aan het woord is.


7.00 uur De eerste reacties op deze weblog komen binnen. Mark Eurlings schrijft:


Leuk om je verhaal te lezen in Denemarken. Ben vooral nieuwsgierig over
de wijze hoe informatie in de toekomst kan worden gedocumenteerd op het
internet. Ik denk dat zoekmachines nog maar het begin is van wat komen
gaat?

Succes daar en ik kijk uit naar je verhaal.

1 mei 2003


19.00 uur Eten met de VVOJ met Dick van Eijk (NRC), Marjan Agerbeek (Trouw), Luuk Sengers (Intermediair), Guido Muelenaer (Trends) en Margo Smit (Kro's Reporter). Met Dick  voer ik een interessante discussie over onderzoeksjournalistiek in Nederland. We hebben het vooral over de mogelijkheden tot verbeteringen. Die zijn er volop, constateren wij bijkans alwetend.  Margo Smit van KRO's Reporter noemt mij een 'blij mens' en dat ben ik ook na zo'n dag zuurstof ademen met collega's.

Morgen beschik ik de hele dag over draadloos internet en hoop ik ook overdag deze weblog te verversen.

17:15 uur  Met Marjan Agerbeek (voorzitter VVOJ) duik ik opeens op in een lijst van internetgoeroe's. De maker van deze website ken ik niet.

17.00 uur
 Gesprekken met collega's. Een Indiase chef stadsredactie vertelt hoe zij niet altijd alles kan schrijven over de kaste waartoe zij behoort en een
collega uit Kazachstan maakt indruk met de manier waarop zij tegen de verdrukking in moet werken.

12.30 uur James B. Steele van Time spreekt van een gouden eeuw voor onderzoeksjournalisten omdat internet zoveel informatie biedt. Journalisten moeten internet omarmen en beter leren gebruiken. Ik fluister: 'zie je nou wel'
tegen een paar collega's.

Charles Lewis van Center for Public Integrity verklapt de conclusies van een onthullend onderzoek dat binnenkort naar buiten komt. Zijn organisatie doorzocht rechterlijke uitspraken van de afgelopen dertig jaar op zoek naar namen van officieren van justitie die ooit eens in de fout zijn gegaan. Hij constateert honderden grotere en kleinere vergrijpen die zijn begaan door de officieren.

's Middags woon ik een aantal computer assisted research-trainingen bij. De belangstelling is enorm.

Een Noor en een Mexicaan geven de cursus zoeken op internet. Ze kwamen met tips als "Ga naar Google News en zoek daar op Noorwegen, of als je in een ander land woont, zoek dan op de naam van je eigen land". De twee nemen een lijstje met bronnen en software door. Ik mis informatie over zoektechnieken, zoekmethodes en zoektrucjes (alleen een intelligente vraag geeft een kort en relevant antwoordenlijstje). 

 Ik probeer mijn collega's niet in de rede te vallen, maar dat mislukt hopeloos. Voordat ik het zelf amper door heb, voer ik het hoogste woord. Niettemin is de Amerikaanse getinte bronnenlijst de moeite waard.

 
Deze twee collega's geven een basiscursus Excel. Ik vind Excel heel handig voor het verwerken van grote hoeveelheden informatie. Met trucjes, zoals draaitabellen, zijn (dwars)verbanden sneller te ontdekken.

Met Flemming Svith van het Deense instituut www.dicar.org gaat de discussie weer volop over internet research.

10.15 uur Anders Fogh Rasmussen, minister-president van Denemarken opent de conferentie in hotel D'Angleterre in Kopenhagen.

Een inleider gaat flink te keer tegen het Amerikaanse keizerrijk. Lees het zelf in zijn speech.