Ontvang nieuwsbrief:  12319 leden Zet de zoekwekker - Bookmark dit  - Contact - Wie?

 

Doorzoek Nieuwsgroepen (NL)

Artikel van de maand -ARCHIEF AUGUSTUS


1 september 2001 Google: zoekmachine met pit, Sander Linderburg
15 augustus 2001
Zoekmachines verliezen geloofwaardigheid, Henk van Ess


Zoekmachine verliest geloofwaardigheid

Henk van Ess

Bron: Utrechts Nieuwsblad

 Zoekmachines, de onmisbare wegwijzers van internet, verliezen hun geloofwaardigheid. Bedrijven kopen zich steeds vaker een weg naar boven in vervuilde resultatenlijstjes. De meeste zoekmachines staan het gesleutel onder de motorkap toe. Ze hebben dringend geld nodig.

Het verschil tussen een eerlijk antwoord en een advertentie vervaagt zienderogen. Een woordvoerder van zoekmachine Goto, vooral populair in de USA, verwoordt de nieuwste trend zo: ”The higher you bid, the more prominent your web site will appear in the search results” Hoe hoger het bedrag, hoe hoger de adverteerder in het zoeklijstje komt.

Consumenten pikken de vervuiling niet langer. Commercial Alert, een kleine Amerikaanse actiegroep tegen kwalijke invloeden van commercie op kinderen, diende een klacht in tegen acht grote zoekmachines. Een handelscommissie, de Federal Trade Commission, moet beoordelen of er nog verschil zit tussen antwoord en advertentie.

Directeur Gary Ruskin van Commercial Alert per e-mail: “Als zoekmachines gekaapt mogen worden door grote adverteerders, dan leidt dat tot een dramatische terugval in de kwaliteit van informatie die burgers op het scherm krijgen. Dit moet afgelopen zijn.” Ruskin krijgt de juridische kosten voor de klacht gedeeltelijk vergoed door Ralph Nader, een bekend consumentenactivist in de Verenigde Staten.

AltaVista gaat de fout in met een nieuw reclamesysteem, de Vertical Skyscraper. Wie naar vliegangst zoekt, wordt doodleuk verwezen naar Expedia.com met de oproep een vliegreis te boeken. Illustratie: voelspriet.nl

Dagelijks vragen miljoenen mensen zoekmachines hoopvol om raad. Online dolenden zijn doorgaans op zoek naar het computeradres van een website. Die simpele missie levert teleurstellingen op. Dat komt vooral door de wijze waarop zoekmachines ontworpen zijn. Het ding doorzoekt nooit live het internet. De computers van bijvoorbeeld AltaVista, Google, Ilse of Lycos bevatten gegevens van dagen, weken, maanden en zelfs jaren oud. Het gemiddelde antwoordlijstje is bovendien vaak lang, niet relevant, incompleet of misleidend. Dat komt omdat makers van de gezochte websites zelf hun pagina's mogen aanmelden bij de zoekmachine. Sommige makers halen allerlei trucjes uit om hoog in het antwoordenlijstje van de zoekmachine te komen. Daardoor raakt de database met informatie nog meer vervuild.

Gewone advertenties (banners) leveren zoekmachines niets meer op. Een doorsnee banner kostte in Nederland vorig jaar nog 60 gulden, nu stunt Planet Internet al met een tarief van een tientje. De inkomsten moeten voor zoekmachines dus ergens anders vandaan komen. Sinds kort nemen de uitbaters van zoekmachines het ook zelf niet meer zo nauw met de objectiviteit van hun antwoorden. Ze plaatsen advertenties tussen hun eigen zoekresultaten, waardoor soms niet duidelijk is of de informatie betaald of objectief is. Google.com lijkt de uitzondering op de regel. Deze (goede) zoekmachine weigert vooralsnog al te uitbundige reclame te plaatsen. De klant krijgt hoogstens een bescheiden ‘sponsored link’ te zien, uit de buurt van het antwoordenlijstje.

Hoe anders is AltaVista.com. Dit bedrijf komt over drie weken met de Vertical Skyscraper (Verticale Wolkenkrabber) die momenteel in alle stilte wordt getest. Het zoeken naar 'flowers' (bloemen) levert een ratjetoe aan gegevens op: twee advertenties met de versluierende omschrijving 'Partner Listings' en 'Featured Sites', een antwoord uit de webwinkel van AltaVista zelf en rechts van het zoekresultaat is de experimentele wolkenkrabber - een langgerekte advertentie van Justflowers.com - uit geen ooghoek te verdrijven. De populaire zoeksite Ilse komt af en toe pas halverwege het scherm ter zake. Wie bijvoorbeeld op 'verzekeringen' zoekt, krijgt eerste een 'Advert' te zien, dan een 'Promo' en vervolgens reclame voor de (eigen) Startpagina-dochters.

Zoeken op 'verzekering' in nl.altavista.com levert allereerst de mededeling op 'Goed verzekerd? Postbank biedt zekerheid voor nu en later!' Het eerste zoekresultaat is, opvallend genoeg, wederom afkomstig van de Postbank. Een Britse woordvoerder van AltaVista Benelux, dat onlangs het kantoor in Amsterdam sloot vanwege tegenvallende omzetten, zegt dat de zoekfirma streeft 'naar een goed evenwicht tussen het belang van de zoeker en de adverteerder’. Maar waar ligt de grens? Kan iemand bij AltaVista met een miljoen gulden de eerste plek kopen? De woordvoerder: “Dat is een lastige vraag. In principe kan dat niet, want objectiviteit is belangrijk. Maar ja, je krijgt natuurlijk niet elke dag zo'n bedrag aangeboden.”

Bij een Nederlandse zoekmachine zijn inderdaad zoekresultaten gekocht door bedrijven, maar insiders willen niet zeggen door wie en tegen welke bedragen. Zoek.nl is open: “Wilt u uw site prominent in de zoekresultaten presenteren? Vraag dan snel naar de mogelijkheden.”

Ook al zijn ze niet perfect, zoekmachines helpen de chaos op internet te verminderen. Het is jammer dat de resultaten vervuild worden door acties van de zoekmachines zelf. De webbeheerder zonder commercieel oogmerk heeft steeds vaker het nakijken. Het wordt voor minder kapitaalkrachtige particulieren en instellingen moeilijker om een plekje te krijgen in het antwoordenlijstje. Het gewone museum verliest het van het 'seks museum' en de verzamelaar van antiek verliest het van bijvoorbeeld de veilingsites.

Looksmart, AltaVista en Inktomi vragen inmiddels geld voor een snelle indexering. Wie bijvoorbeeld gegarandeerd 22 pagina's van een website bij AltaVista wil hebben, is daar ruim 2300 gulden voor kwijt. Ilse werkt in alle stilte aan een soortgelijke 'betaalde indexering'. Voor ongeveer honderd gulden per jaar is niet de precieze plek, maar wel de aanwezigheid van de website gegarandeerd in de zoekmachine. Het is een zorgwekkende ontwikkeling. Een consument wil een snel en goed antwoord en dat is meestal niet een veredeld lijstje van klanten van de zoekmachine.